ADHD & Burn-out: Waarom jij sneller opgebrand raakt (en wat je eraan kunt doen)

Burn-out ziet er bij mensen met ADHD anders uit. Het bouwt anders op, voelt anders aan en wordt vaak later (of verkeerd) herkend. Als psycholoog zie ik dit dagelijks: ADHD'ers die denken dat ze "gewoon nog wat chaotischer zijn dan normaal", terwijl hun systeem eigenlijk uitgeput is.

In deze blog duiken we dieper in de neurowetenschap achter ADHD & burn-out.
Geen pathologiserende taal, wél helderheid, begrip en tools.

1. Het ADHD-brein verbruikt meer energie

ADHD wordt onder andere gekenmerkt door afwijkingen in het fronto-striatale netwerk, de prefrontale cortex en dopaminereceptoren. Deze netwerken reguleren aandacht, planning, impulscontrole en motivatie.

Bij ADHD werken deze netwerken minder efficiënt, waardoor je brein harder moet werken om dezelfde taken uit te voeren.
Dat betekent:

• sneller mentaal energieverlies

• minder mentale buffer

• grotere gevoeligheid voor stress

Het is geen karakterfout. Het is neurobiologie.

2. Masking: de vermoeiende onzichtbare factor

Veel ADHD'ers ontwikkelen al vroeg strategieën om "normaal" over te komen.
Masking kan eruitzien als:

• extra hard je best doen

• overpresteren

• sociaal gedrag kopiëren

• hyperfocussen uit schaamte

Onderzoek toont aan dat masking het stresssysteem activeert (HPA-as), cortisol verhoogt en de kans op burn-out vergroot.

En het voelt vaak zo gewoon dat je niet merkt hoeveel energie je verliest.

3. De dopamine-schommelingen en de hyperfocus-crash

ADHD gaat gepaard met een dysregulatie van dopamine. Dat zorgt voor:

• moeite met starten

• moeite met volhouden

• intense motivatiepieken

• gevolgd door crashes

De hyperfocus-modus — die velen zien als "een cadeau" — is eigenlijk een noodoplossing van het brein. Het vreet energie. Nadien kom je vaak in een fase van mentale mist, uitputting of een soort motivatieverlamming.

Dit cyclische patroon is een directe risicofactor voor burn-out.

4. Sensorische overprikkeling is niet hetzelfde als HSP

Hoewel er overlap is, heeft ADHD-overprikkeling een andere basis:
👉 het verminderde filter van de thalamus, waardoor prikkels minder goed gefilterd worden.
👉 lagere inhibitie in de prefrontale cortex, waardoor irrelevante info binnenkomt.
👉 sneller overload van het werkgeheugen.

Het gevolg?
Een zenuwstelsel dat continu kleine en grote prikkels moet verwerken → energieverlies.

5. Burn-out presenteert zich bij ADHD anders

Veel ADHD'ers herkennen burn-out niet, omdat het zich anders uit:

• meer chaotische gedachten

• moeite met basic taken

• emotionele overgevoeligheid

• plots geen motivatie, zelfs niet voor hyperfocus-dingen

• sneller overwhelmed

• minder stress-tolerantie

• slaperigheid of juist rusteloosheid

Het lijkt op "meer ADHD", maar het is eigenlijk uitputting van executieve functies.

6. Wat helpt écht? (Evidence-based + holistisch)

✓ Korte, frequente pauzes (micro-rest)

Studies tonen dat ADHD'ers meer baat hebben bij multiple mini-breaks dan bij een grote pauze.

✓ Somatische regulatie

Traag ademen, dans, schudden, tremoring, lichaamsbewustzijn ↓
→ verlaagt arousal en herstelt het zenuwstelsel.

✓ Stimulusreductie

Een prikkelarmere omgeving geeft het ADHD-brein meer "energiebudget".

✓ Structuren die flexibel blijven

Te rigide schema's werken averechts; ADHD heeft ritme nodig, geen discipline.

✓ Werken met je natuurlijke energiepieken

Niet tegen je brein in plannen, maar met je dopaminegolven meebewegen.

✓ Herkennen van masking en perfectionisme

Wanneer je stopt met compenseren, kan je zenuwstelsel eindelijk herstellen.

7. Jij bent niet kapot. Je systeem werkt anders.

ADHD is intens. Het leeft harder. Het voelt meer.
Maar in die intensiteit zit ook kracht, creativiteit, vernieuwing en vuur.

Wanneer je je brein begrijpt, kun je jezelf uit burn-out trekken door liefdevol samen te werken met je neurobiologie.

En precies daar ontstaat veerkracht. En dan werk je volledig samen met de SUPERPOWER die ADHD kan zijn en is!